Szczyt - Stroma - 1166 m n.p.m.

Stroma (1166 m n.p.m.) jest jednym z wyższych i ciekawszych, jednak zdecydowanie mniej znanych szczytów w Masywie Śnieżnika. Jego wierzchołek oraz wschodnie zbocza są bardzo charakterystyczne i wyróżniają się na tle innych gór, gdyż zbudowane są z różnej wielkości skałek i głazów. Jest też tutaj, jak wskazuje nazwa, stromo i dość niebezpiecznie. Może dlatego nie przebiega tędy żaden oficjalny szlak turystyczny, a szkoda, bo widoki naprawdę robią wrażenie.

Warto dodać, że we wnętrzu tej właśnie góry znajduje się o wiele lepiej wszystkim znana Jaskinia Niedźwiedzia.

Dojście

Jeżeli posiadamy mapy, a jeszcze lepiej nawigacje dojście nie powinno stanowić większego problemu. Szczyt można zdobyć z miejscowości Kamienica lub z Kletna albo idąc niebieskim szlakiem od Schroniska pod Śnieżnikiem. Dokładniej opiszę drogę z Kletna, gdyż tą właśnie wybrałem zdobywając górę.

Rozpoczynamy wędrówkę na parkingu przed Jaskinią Niedźwiedzia, skąd udajemy się asfaltową drogą wyłączoną z ruchu w stronę wspomnianej jaskini, jednak gdy dojdziemy do dużej tablicy informacyjnej (zdjęcie poniżej) skręcamy z drogi w lewo, w szutrową ścieżkę, będącą początkiem narciarskiej trasy biegowej.

Trzymamy się cały czas głównej ścieżki, która w pewnym momencie się rozgałęzia – wybieramy drogę w lewo, pod górę (miejsce widoczne na zdjęciu poniżej).

Kawałek dalej ścieżkę przetnie inna, przez którą przebiega niebieski szlak turystyczny. Skręcamy w prawo i kierujemy się tym właśnie szlakiem, w pewnym momencie odchodzącym lekko w prawo, w leśną drogę. Tu zaczyna się trudna część wycieczki. Podejście jest strome i bardzo kamieniste, dodatkowo nierówne i wyżłobione przez płynącą tędy podczas deszczy wodę.

Wyjście na otwarty teren będzie oznaczało koniec wspinaczki. Będąc na szczycie wzniesienia musimy odnaleźć nieoznaczoną ścieżkę w prawo, jest dość szeroka, ale porośnięta trawą, więc można ją przeoczyć. W razie problemów z jej odnalezieniem - jeśli dojdziemy do miejsca z drewnianą amboną po prawej stronie, będzie to oznaczało, że już ścieżkę minęliśmy i musimy się wrócić. Sama ścieżka rozgałęzia się w pewnym momencie, wybieramy lewą odnogę i po kilku minutach powinniśmy znaleźć się na szczycie.

Szczyt - Borówkowa Góra (900 m n.p.m.)

Borówkowa Góra (900 m n.p.m.) jest jednym z najwyższych i najchętniej odwiedzanych szczytów Gór Złotych. Prowadzi na niego kilka ciekawych szlaków, a dodatkowo, sam wierzchołek zapewnia kilka dodatkowych atrakcji poza oczywiście pięknymi widokami.

Znajduje się tu przede wszystkim 25 metrowa wieża widokowa. Jest to stalowa konstrukcja obudowana z zewnątrz drewnem. Wieża była kilkakrotnie przebudowywana i odbudowywana, ale obecny kształt zawdzięcza Czechom, którzy wznieśli ją tutaj w 2006 roku. Znajdowało się tu także schronisko, obecnie jednak mamy jedynie, albo aż, kamienną przybudówkę, w której można przenocować (bez luksusów oczywiście, na gołej ziemi:)).

Oprócz wieży, znajduje się tu bufet, w którym obok całkiem niezłego wyboru czeskiego piwa, możemy także zjeść coś dobrego – kiełbaski, szaszłyki lub filet z kurczaka z chlebem – wszystko bardzo smaczne. Płatności bez problemu możemy dokonywać rodzimą walutą.

Poza tym bardzo dużo przestrzeni do odpoczynku – ławeczki, wiaty, miejsca na ognisko.

Dla szukających większych wrażeń proponuję zdobyć górę w dniu 1 maja. Tego dnia szczyt najczęściej wypełniony jest tłumami ludzi, przyjeżdża czeska Ochotnicza Straż Pożarna i Jawornicka Gwardia Artyleryjska, a pod wieżą odbywają się mini koncerty lokalnych band'ów i zespołów ludowych. W ten uroczysty sposób Czesi rozpoczynają sezon turystyczny.

DOJŚCIE

1. Przełęcz Lądecka (Lutynia) – szlak zielony (1h 10 min) - najszybsza i jednocześnie prosta, spacerowa trasa na górę
2. Lądek - Zdrój – czerwona ścieżka krajoznawcza (2h 30 min) – dłuższa i trudniejsza alternatywa dla osób wędrujących od strony południowej szczytu
3. Złoty Stok – prowadzi stąd kilka szlaków, jednak najszybciej dojdziemy zielonym (3h 10 min), ewentualnie można pójść szlakiem żółtym lub czerwonym i zaliczyć po drodze szczyt Jawornika Wielkiego, jednak wycieczka wydłuży się dodatkowo – całość dość wymagająca
4. Bila Voda (czeska miejscowość niedaleko Złotego Stoku) – czeski szlak czerwony (2h 30min) – ciekawa trasa, początkowo lekka i przyjemna, w dalszej części od Przełęczy Różaniec już trochę trudniejsza
5. Bila Voda (czeska miejscowość niedaleko Złotego Stoku) – czeski szlak zielony (3h) – trasa nie tak ciekawa jak wychodzący z tego samego miejsca szlak czerwony, ale po drodze trafimy na atrakcję w postaci Safarowej Skały, po dojściu do rozdroży pod Białą Skałą skręcamy w czeski szlak czerwony na szczyt
   Na szczyt można także dojść z Javornika – szlakami czerwonym lub zielonym.

CIEKAWOSTKA

W latach 1987 – 1990 Borówkowa Góra była miejscem spotkań Solidarności Polsko – Czesko – Słowackiej – o szczegółach tych spotkań można przeczytać na znajdujących się na szczycie tablicach upamiętniających.

Wycieczka #9 - Wielka Deszczowa

Trasa:

Zieleniec → Masarykova Chata → Jelenia Łaźnia → Wielka Desztna → Jelenia Łaźnia – Masarykova Chata – Zieleniec

Czas przejścia: ok. 3,5 h

	Odcinek	Szlak	Czas
1	Zieleniec – Masarykova Chata	niebieski	45 min
2	Masarykova Chata – Rozdroże pod Wielką Desztną	czerwony	1h
3	Rozdroże pod Wielką Desztną – Wielka Desztna	zielony	5 min
4	Wielka Desztna - Rozdroże pod Wielką Desztną	zielony	5 min
3	Rozdroże pod Wielką Desztną – Masarykova Chata	czerwony	45 min
4	Masarykova Chata - Zieleniec	niebieski	30 min

Wycieczka na Wielką Desztną (Deszczową) to dość krótka i łatwa trasa, będąca bardziej długim spacerem niż jakimś konkretnym górskim wyzwaniem.

Rozpoczynamy w Zieleńcu, w okolicy ośrodka wypoczynkowego „Bolko”. Jest on położony w południowej części miejscowości. Znajduję się tam duży i darmowy parking, w pobliżu którego znajdziemy szlak niebieski [1], który od razu zagłębia się w las. Czeka nas około 40 minut wędrówki. Ten etap to lekka wspinaczka łagodnie pod górę - poza jednym momentem – nagle ścieżka wychodzi prosto na stok narciarski, który musimy niestety pokonać stromo pod górę po niewygodnej nawierzchni. Na szczęście jest to króciutki fragment i po kilku minutach będziemy już na górze, a idąc kawałek dalej w lewo dotrzemy do szczytu Serlicha (1019 m n.p.m.), na którym od 1925r. stoi okazałe schronisko Masarykova Chata. Do środka warto wejść nie tylko dla dobrej kuchni czy zimnego piwa, ale również po to, by zobaczyć filar z rzeźbami i relief z duchem gór.

Ze schroniska wyruszamy szlakiem czerwonym [2] kierując się na południe w stronę Małej i Wielkiej Desztnej. 

Większość trasy prowadzi asfaltową drogą, częściowo przez las z odsłaniającymi się w miarę nabierania wysokości widokami na Góry Bystrzyckie.

Praktycznie do samego celu wędrówki czeka nas przyjemny i niewymagający spacer. Po drodze miniemy ukryty gdzieś po naszej lewej stronie szczyt Małej Desztnej oraz trafimy do rezerwatu Jeleniej Łaźni – torfowiska, choć nie tak okazałego jak to pod Zieleńcem. Teren po obu stronach drogi jest faktycznie podmokły, jednak nie zauważyliśmy, aby krajobraz w tym miejscu jakoś szczególnie się wyróżniał.

Po około godzinie dotrzemy do rozdroży pod Wielką Desztną. Znajduje się tu schron czeskiego GOPR-u oferujący zimne piwo dla spragnionych turystów. Na szczyt zaprowadzi nas skręcający w prawo szlak zielony [3]. Czeka nas tu niestety małe rozczarowanie. Okazuje się, że najwyższy szczyt tak Gór Orlickich, jak i całych Sudetów Środkowych wyróżnia jedynie tablica informacyjna i kawałek polanki. Widoków jakichkolwiek brak.

Zarówno mapy jak i przewodniki wskazują, że znajduje się tu mała wieża widokowa – Stefanova vyhlidka. No cóż, jest to prawda, w sieci można znaleźć zdjęcia zarówno wieży, jak i pięknych z niej widoków i to musi nam niestety wystarczyć, bo po samej konstrukcji na chwilę obecną nie ma żadnego śladu, nie licząc resztek drewnianych podkładów. Szkoda, nie zmienia to jednak faktu, że wycieczka jest bardzo przyjemna. Lekkie rozczarowanie można złagodzić licznymi widokami po drodze.

Do Zieleńca wracamy dokładnie tą samą drogą, którą przyszliśmy.

Dobrego szlaku !

Szczyt - Wielka Sowa - 1015 m n.p.m.

Wielka Sowa (1015 m n. p. m.) jest najwyższym szczytem Gór Sowich. Ze względu na swoją dostępność i możliwość łatwego dojścia z wielu kierunków wierzchołek ten jest jednym z najpopularniejszych celów turystycznych wycieczek w Sudetach Środkowych. Znajdziemy tu sporo miejsca na biwak – drewniane ławki i stoliki, wiaty, miejsca na ognisko. Najważniejszą jednak atrakcją jest niewątpliwie kamienna wieża widokowa o wysokości 25 m, wybudowana w 1906r., a wyremontowana w 2006r. Pierwotnie, już w 1886r., znajdowała się tu drewniana wieża widokowa, jednak została zniszczona. Z wieży rozpościera się wspaniała panorama na większość pasm sudeckich. Najlepszy widok mamy na Góry Wałbrzyskie i Masyw Ślęży. W dalszej perspektywie Góry Stołowe, Karkonosze i Rudawy Janowickie. 

Warto dodać, że Wielka Sowa jest ważnym punktem imprez sportowych, dla szukających czegoś więcej niż górskie wędrówki. Corocznie odbywa się bieg na Wielką Sowę organizowany przez Centrum Kultury Gminy Nowa Ruda, a oprócz tego, przez szczyt przechodzi trasa międzynarodowego wyścigu etapowego na rowerach górskich MTB Challenge.

DOJŚCIE

1. Z Sokolca (Przełęcz Sokola) – do dyspozycji szlak czerwony (1h 05min) – chyba najkrótszy spośród dostępnych, prowadzi przez dwa schroniska – Orzeł i Sowa.
2. Z Walimia – szlak żółty (1h 45min) – trasa dłuższa i bardziej wymagająca, większość drogi pod górę, momentami dość stromo, szlak wiedzie przez szczyt Małej Sowy,
3. Z Przełęczy Walimskiej – szlak niebieski (1h 05 min) – również jedna z najszybszych dróg dotarcia na szczyt
4. Z Przełęczy Jugowskiej – szlak czerwony (1h 25min) – ciekawa trasa wiodąca przez Niedźwiedzią Skałę i Kozie Siodło, z którego można udać się w kilka innych kierunków, np. na Lisie Skały,
5. PKP Ludwikowice Kłodzkie – alternatywa dla osób niezmotoryzowanych – szlak zielony (3h) od dworca PKP – dość długa trasa, przechodząca przez ciekawe Lisie Skałki, szlak po dotarciu do rozdroży Kozie Siodło przechodzi w czerwony prowadzący już bezpośrednio na szczyt.
   
   

CIEKAWOSTKA

Wieża widokowa na Wielkiej Sowie kilka razy zmieniała imię swojego patrona. Na początku nosiła imię kanclerza Rzeszy Ottona von Bismarcka, po wojnie premiera Rządu na Uchodźstwie Władysława Sikorskiego, a obecnie krajoznawcy Mieczysława Orłowicza.

Szczyt - Śnieżnik - 1425 m n. p. m.

Śnieżnik (1425 m n. p. m.) jest najwyższym szczytem Masywu Śnieżnika i jednocześnie najwyższym szczytem polskiej strony całych Sudetów Wschodnich. Szczyt Śnieżnika jako jedyny w Masywie Śnieżnika wystaje ponad górną granicę lasu. Ze względu na bogatą florę i faunę w 1965r. utworzony został tu Rezerwat „Śnieżnik Kłodzki”, który obejmuje szczytową kopułę Śnieżnika z łąkami i najwyżej położonym krańcem świerkowego lasu. Oprócz wielu chronionych roślin możemy spotkać tu sarny, jelenie, dziki, kozice, borsuki, lisy, kuny i gronostaje, nie wspominając o traszkach, salamandrach i zaskrońcach.

Na samym szczycie znajdziemy pozostałości wieży widokowej z 1899 roku – 33 metrowej kamiennej budowli, która ze względu na trudne warunki panujące na tej wysokości oraz zaniedbanie musiała zostać rozebrana. Pozostał po niej jedynie kopiec z kamieni. Obecnie jednak wprowadzane są w życie plany związane z jej odbudową. Nowa wieża ma mieć kamienną podstawę oraz w całości oszkloną pozostała część konstrukcji. Planowana wysokość to 30 metrów.

DOJŚCIE

(podane czasy przejścia obejmują dojście na sam szczyt)

1. Z Międzygórza – do dyspozycji mamy 3 szlaki – czerwony (2h 45min) - najkrótszy, ale jednocześnie najtrudniejszy oraz dłuższe, jednak łagodniejsze szlaki niebieski (3h 45min) i zielony (4h). Czerwony prowadzi do Schroniska, skąd przechodzi w zielony na szczyt, natomiast szlaki niebieski i zielony spotykają się na Przełęczy Śnieżnickiej i stąd przechodzą w szlaki żółty i czerwony do Schroniska, a stamtąd zielony na Śnieżnik,
2. Z Siennej (Przełęcz Puchaczówka) – szlak czerwony (4h) – na którym czeka nas trudne podejście na Czarną Górę – kończy się pod Śnieżnickim schroniskiem, skąd na szczyt udajemy się szlakiem zielonym,
3. Z Kletna (Stronie Śląskie) – szlak żółty (2h 30min) do Schroniska, a dalej zielonym na szczyt,
4. Z Kamienicy (Bolesławów) – szlak niebieski (3h 30 min) lub szlak żółty (2h 30 min) do granicy państwa i dalej zielonym wraz z nią do szczytu Śnieżnika,
5. Z Jodłowa – szlak niebieski (3h 30 min) do Schroniska, a dalej zielonym na szczyt.

Na szczyt jest też kilka dróg dojścia od strony czeskiej.

CIEKAWOSTKA

Poniżej czeskiej strony szczytu znajdują się ruiny schroniska księcia Liechtensteina, które wybudowane zostało w latach 1908 – 1912 przez Morawsko – Śląskie Towarzystwo Górskie. Schronisko było miejscem spotkań bohemy artystycznej. Obok schroniska znajdowała się także murowana stajnia, a wodę doprowadzał do niego, z oddalonego o 200m źródła rzeki Morawy, wodociąg. W 1932r. obok schroniska ustawiono rzeźbę słonia, którą można podziwiać do dnia dzisiejszego.

Szczyt - Kalenica - 964 m n.p.m.

Kalenica (964 m n.p.m.) jest trzecim pod względem wysokości szczytem w Górach Sowich. Znajduje się tu Rezerwat Przyrody Bukowa Kalenica okalający szczyty Kalenicy i pobliskiej góry Słonecznej oraz górną część ich zboczy. Na jego terenie spotkamy bardzo liczne okazy buku skarłowaciałego, który wraz z rozrzuconymi po okolicy głazami i skałkami oraz owocującą jarzębiną stanowi o wyjątkowości tego miejsca.

Oprócz rezerwatu na szczycie znajduje się 20 metrowa metalowa wieża widokowa zamontowana tu w 1933r. Industrialna konstrukcja nie jest może tym co spodziewamy się zobaczyć w środku lasu, jednak wspaniała panorama na większość pasm górskich Sudetów jest w stanie zrekompensować negatywne wrażenie jakie ta wieża może w nas wywołać.

DOJŚCIE

Na szczyt możemy dostać się na dwa sposoby:

- krótszą drogą prowadzącą czerwonym szlakiem z przełęczy jugowskiej – wędrówka którą nie powinna zająć więcej niż 60 minut, jednak przez większość drogi wspinamy się pod górę. 

- dłuższą drogą z przełęczy woliborskiej - również szlakiem czerwonym, której przejście może nam zabrać około 90 minut, a po drodze będziemy musieli pokonać szczyt Popielaka, na który prowadzi krótkie, lecz dość strome podejście.

CIEKAWOSTKA

Jak głosi tabliczka znajdująca się na szczycie – na wieży w dniach od 6 do 7 lipca 1974r. pracowała amatorska radiostacja dzierżoniowskiego klubu krótkofalowców w zawodach „Polny Dzień UKF-1974” pod znakiem wywoławczym „SP6PZB/6”